Medžlis Islamske zajednice Vareš je u velikoj sali Centra za kulturu i edukaciju obilježio u petak, 12. septembra 2025. godine, tri značajna jubileja vezana za Čaršijsku džamiju u Varešu.
Obilježeni su sljedeći jubileji:
- 370 godina od izgradnje prve vareške džamije (1655–2025),
- 265 godina od izgradnje nove džamije (oko 1760),
- 60 godina od izgradnje sadašnje Čaršijske džamije (1965–2025).
Program je započeo intoniranjem himne Bosne i Hercegovine, a potom su prisutni učenjem Fatihe i minutom šutnje odali počast šehidima i svima onima koji su dali svoje živote za vjeru, domovinu i slobodu. Ajete Časnog Kur’ana proučio je Bilal ef. Mešić, dok je prijevod čitala Ajna Zukan. Prigodne ilahije izveo je hor Bošnjačke zajednice kulture Preporod iz Vareša, pod vodstvom profesora Sanjina Babovića.
Poruke glavnog imama i muftije
Glavni imam MIZ Vareš, Ramiz ef. Zubača, istakao je da džamija nije samo mjesto ibadeta, već i čuvar identiteta muslimana u ovom kraju:
“Tragovi svih imama koji su djelovali i radili u našoj džamiji su tu i bit će tu do Sudnjeg dana. Ovakvi jubileji nas podsjećaju da preispitamo svoj odnos prema džamijama.”
Poseban gost svečanosti bio je sarajevski muftija, prof. dr. Nedžad ef. Grabus.
Historijat džamije u Varešu
Prvi pisani spomen Vareša nalazi se u osmanskim defterima iz 1468/69. godine, kada je mjesto imalo 35 kuća, sve kršćanske. Već u 17. stoljeću bilježe se i muslimanske porodice.
Prema zapisima, prva džamija u Varešu postojala je prije 1655. godine, a uz nju i mekteb. Nakon što je izgorjela u požaru, sarajevski dobrotvor Hadži Mustafaga Beslija podigao je novu džamiju oko 1760. godine. Ona je služila vjernicima sve do 1964. kada je porušena.
Na istom mjestu sagrađena je nova Čaršijska džamija, svečano otvorena 12. septembra 1965. godine. U njenoj izgradnji učestvovali su brojni Varešani, a posebne zasluge pripadaju imamu Muhamed-ef. Hadžibaščauševiću. Kaligrafske levhe izradio je prof. Esref ef. Kovadević, a unutrašnju dekoraciju domaći i sarajevski majstori. Zahvaljujući njihovom trudu, Vareš je dobio džamiju koja i danas predstavlja duhovno i kulturno središte.
Džamija je kroz decenije bila mjesto okupljanja vjernika, edukacije mladih kroz mektebsku nastavu i djelovanja Odjela za brak i porodicu.
Katalog i zahvalnice
Povodom jubileja pripremljen je katalog sa tekstovima i fotografijama starih džamija i vareške čaršije, te podacima o imamima koji su službovali u ovim džamijama. Posebna zahvalnost upućena je šejhu hadžiji Azmiru Muftić, čiji trud i zalaganje su bili presudni za pripremu kataloga. Finansijsku podršku publikaciji kataloga pružilo je Sarajevsko muftijstvo.
U svečanom dijelu programa uručene su zahvalnice onima koji su dali poseban doprinos džematu Vareš. Istaknuto priznanje dodijeljeno je sestrama Hadžimurtezić, koje su sredstva uvakufile na ime svojih merhuma roditelja, oca Šabana i majke Edibe hanume.
Završna poruka
Na kraju programa poručeno je da džamija nije samo ukras grada, nego i “ogledalo naših duša i svjetionik koji nas vodi kroz život”. Vjernici su pozvani da Čaršijsku džamiju nastave doživljavati kao centralno mjesto zajedništva i ljubavi prema vjeri i domovini.